Beslenmemize ne kadar dikkat ediyoruz. Peki kanser oluþumunda hatalý beslenmemizin ne kadar etkisi var ?
Kanser, vücudun herhangi bir yerinde bazý hücrelerin kontrolsüz çoðalarak belirli iþlevi olan hücreleri yok etmesiyle oluþan hastalýktýr. Kanserin oluþmasýnýn bilinen ve bilinmeyen birçok nedeni vardýr. Bu nedenlerden biri de beslenmedir
Beslenmenin kanser oluþmasýndaki etkisiyle ilgili etmenler þöyle özetlenebilir :
- Dünyanýn birçok yerinde yapýlan araþtýrmalar, posasý az diyetle beslenenlerde kalýn baðýrsak kanserlerinin, yüksek posalý diyetle beslenen topluluklardan çok daha sýk görüldüðünü belirtmektedir. Posa, tahýl ve kurubaklagil tanelerinin dýþ kýsýmlarýnda, sebzelerde ve meyvelerde bulunur. Ýnsanlar, tahýllarý iyice saflaþtýrarak, meyvelerin suyunu sýkarak kullandýklarý; posa bulunmayan et, yumurta ve süt ürünleriyle beslendiklerinde kalýn baðýrsaklar az çalýþýr. Burada birikerek uzun süre kalan artýklar ve salgýlardaki öðelerden bakteriler kanser yapýcý moleküller oluþturabilmektedirler. Bu moleküller barsak yüzeyi ile sürekli temas ettiklerinde kanserin oluþma riskini artýrýrlar. Bol posalý besinleri alanlarda barsaktaki kalýntýlar dýþarý hýzla atýldýðýndan bu durumun oluþma riski azalýr.
- Nemli ve sýcak yörelerde iyi saklanmayan yaðlý tohumlar, tahýl ürünleri, kurubaklagiller, salamura edilmemiþ peynir ve benzeri, et ürünleri, meyve kurutmalarý ve ezmeleri küflenir. Küflerin bir bölümü çeþitli toksinleri üretirler. Bu toksinlerin bazýlarý, örneðin aflatoksinler kanser oluþumuna neden olurlar.
- Hatalý piþirme yöntemleri sýrasýnda besinlerde kanser yapýcý moleküller oluþabilmektedir. Özellikle proteinli besinler yüksek sýcaklýkta kýzartýldýklarýnda, dumanla tütsülendiklerinde bileþimlerinde kanser yapýcý moleküller oluþabilmektedir.
- Et ürünlerine katýlan nitrit ve nitratlar sindirim aygýtýnda nitrosaminlere dönüþebilmektedir. Nitritler yörenin özelliðine göre sularda da gereðinden çok bulanabilir. Nitrosaminler kanser yapýcýdýrlar. Fazla alýnan tuzun da bu tür moleküllerin oluþmasýnda katkýsý olduðu bildirilmiþtir.
- Çok yaðlý, yüksek proteinli diyetlerle beslenen, bebeðini emzirmeyen ve þiþman olan kadýnlarda dengeli beslenen ve þiþman olmayanlara göre meme kanseri daha sýk görülür.
- A ve C vitamini yetersizliklerinde kanserin daha sýk görüldüðü bildirilmektedir. A vitamini vücudun koruyucu dokusu olan epitel dokunun yapýmý ve yenilenmesinde rol alýr. A vitamini yetersizliðinde bu dokularýn yapýlarý bozulduðundan, yemek borusu, idrar yollarý, deri, mide ve akciðerlerde kanser oluþumunu arttýðý ileri sürülmüþtür.
C vitamini su ve besinlerle alýnan nitrit ve nitratlarýn kanser yapýcý nitrosaminlere dönüþmesini önler ve dolayýsýyla kanser oluþum riskini azaltýr.
- Bazý minerallerin kanserden koruyucu etkisi olduðu bildirilmektedir. Çinko ve selenyum bunlara Örnektir. Ýleri derecede iyot yetersizliðinin troid bezinde, demir yetersizliðinin sindirim sisteminde kanser oluþma riskini arttýrdýðý gözlenmiþtir.
Kanserin nedenleri arasýnda sayýlabilecek bu maddelere dikkat ederek beslenmek en önemlisidir. Eðer kanser nasýl oluþur? diye soruyorsanýz bu maddeleri iyice okumakta yarar vardýr. Fakat bu maddeler ne kadar geçerli olsa da kanserin genetik yapýyla da ilgisi olduðu gerçektir. Kanserin nedenleri arasýnda genetik yatkýnlýk da vardýr. Bilim adamlarý kanserin genetik özellikleriyle ilgili yýllardýr çalýþmalarýna devam etmektedirler