Uçuk Nedir, Çýkma Nedenleri, Tedavileri
Uçuklar genelikle yüzde, dudak etraflarýnda çýkan virüs enfeksyonlarýdýr.
Yapýlan araþtýrmalarda dünyada %80 e yakýn kiþide en az bir defa ortaya çýktýðý göstermektedir.Türkiye de ise her yýl 8 milyona yakýn kiþinin uçuk geçirdiði tahmin edilmektedir.
Uçuðun Belirtileri ve Oluþum Evreleri Nelerdir?
- Uçuk çýkacak bölgede 0-24 saat önceden gýdýklanma, karýncalanma, kaþýnma, yanma, sýzlama hissedilir.
- Bunu o bölgenin kýzarmasý, þiþmesi ve daha sonra da içi sývý dolu kabarcýklarýn ortaya çýkýþý izler. Bu kabarcýklar konuþurken, gülerken, yiyip içerken acý ve ýzdýrap verir.
- Kabarcýklar patlayarak ülserler oluþur ve bu dönemde uçuk cok aðrýlýdýr.
- Zamanla kuruyup çatlar, sýzýntý yapar ve açýlarak görüntüyü bozan çirkin bir yara haline gelir.
- Kabuklanma baþladýðýnda uçuk küçülmeye baþlar.
- Ýyileþme döneminde uçuk üstünde oluþan kabuk düþer, yerine kuru ve gergin bir doku oluþur.
Uçuk Bulaþýcý mýdýr? Nasýl Bulaþýr?
Uçuk, ön belirtileri ile açýk yaranýn kapanmasý süresi arasýnda bulaþýcýdýr. Uçuðu olan bir kiþinin kullandýðý havlu, bardak, çatal, kaþýk vb. eþyalarla ve uçuklu kiþinin öpmesi sonucu bulaþýr. Eðer uçuða dokunulursa yüzün diðer bölümlerine, göze ve vücudun diðer bölgelerine (genital bölge gibi) de bulaþtýrýlabilir.
Uçuk Neden Nükseder / Tekrarlar?
Uçuða neden olan Herpes simplex virüsü vücuda girip ilk enfeksiyonunu yaptýktan sonra o bölgeye yakýn sinir düðümüne yerleþir ve uçuk oluþmasýný tetikleyen faktörler devreye girene, yani vücudun zayýf düþtüðü ana kadar orada kalýr.
Uçuk Oluþumunu Tetikleyen Faktörler Nelerdir?
- Stres
- Ateþ, soðukalgýnlýðý, grip
- Aþýrý güneþ ýþýnlarý ve ultraviyole ýþýnlar
- Hormonal deðiþimler (hamilelik, adet dönemi)
- Aþýrý yorgunluk ve uykusuzluk
- Diþe yapýlan müdahaleler (diþ çekimi dolgu vb.)
- Diðer enfeksiyonlar
- Aþýrý alkol
Uçuktan Nasýl Korunulur?
- Öncelikle uçuðun nüks etmesine sebep olan durumlardan sakýnmak gerekir.
- Strese baðlý olarak geliþiyor ise; stresimizi azaltacak gevþeme tekniklerini öðrenmek.
- Yorgunluk ve uykusuzluk sebep ise; dinlenmek ve iyi uyumak.
- Güneþ sebep oluyor ise; dudaklar için koruyucu krem ya da yüksek koruma faktörlü güneþ yaðý kullanmak ve þapka ile yüzü güneþten korumak gerekir.
Tüm alýnan önlemlere raðmen uçuk yine de nüksedebilir. Ön belirtiler (karýncalanma, kaþýnma, yanma, sýzlama) hissedildiðinde o noktaya kýsa aralarla bir antiviral krem uygulamak gerekir. Uçuk ya hiç çýkmayacaktýr ya da çýksa bile hafif seyredecektir.
Eðer baðýþýklýk sisteminiz zayýfsa veya sýklýkla uçuk geçiriyorsanýz doktorunuzla görüþerek antiviral tabletlerden koruyucu olarak yararlanýlabilinir.
Uçuktan uzak kalabilmek için saðlýklý beslenmek de önemli. Yapýlan araþtýrmalar bazý yiyeceklerin uçuk oluþumunu azaltýrken, bazýlarýnýn da uçuðun tekrarlanmasýný kolaylaþtýrdýðýný göstermektedir. Araþtýrmacýlar diyet yapanlarda uçuk virüsünün harekete geçmemesi için Lisin içeren besinleri almalarýný, Arjinin içeren besin maddelerinden de uzak durmalarýný önermektedirler. Bu amaçla diyetlerde Lisin içeren tavuk, patates, süt, bira mayasý, fasulye ve balýk besinleri alýnmalý, Arjinin içeren çikolata, yer fýstýðý, bira, üzüm, mýsýr gevreði gibi yiyeceklerden uzak kalýnmalý.