Þizofren Kime Denir

Genelde erken yaþta kiþiyi var olan gerçeklerden, dýþ dünyadan uzaklaþtýrýp kendi iç dünyasýnda yaþatan ifade etme,düþünme, tutum ,konuþma problemlerini ortaya çýkaran bir ruh hastalýðýdýr.Ýnsanlarýn  "Erken Bunalma "  olara ifade ettikleri  bir hastalýktýr.Genel olarak insanlarýn genç yaþ dediðimiz 14 40 yaþlarý arasýnda ortaya çýkmaktadýr.Bu hastalýk insanlarda 40 45 yaþlarý  sonra nadir görünen bir hastalýktýr.

Hastalýðýn Ortaya Çýkmasýnýn sebepleri

Þizofren hastalýðýnýn sebebi tam olarak bilinmemktedir.

Klinik izlemelerde   kan baðý olan kiþilerde genetik yatkýnlýðýn olduðu baþka nedenlerin de araya girmesi ile hastalýðýn ortaya çýktýðý görülmektedir.

Tek yumurta ikizlerinin birinde þizofreni görülmesi durumunda diðerinde þizofreni ortaya çýkma olasýlýðý %50, anne babanýn ikisinin birden þizofren olmasý durumunda çocuklarda þizofreni görülme olasýlýðý %40, anne veya babanýn þizofren olmasý
durumunda çocuklarda görülme olasýlýðý %8, kardeþlerden birinin þizofren olmasý durumunda diðer çocukta hastalýðýn görülme olasýlýðý  %12’dir. Genetik geçiþten sorumlu tutulan bazý genler vardýr ancak bu konu henüz tam olarak aydýnlatýlamamýþtýr.

Þizofren hastalarýn beyin tomografisi ve MR gibi radyolojik incelemelerinde beynin bazý bölgelerinde deðiþiklikler tespit edilmektedir ancak bu deðiþikliklerin þizofreniye özgü olmadýðý bilinmektedir. Yine ölen þizofren hastalarýn beyin
biyopsilerinde beyinde bazý doku deðiþiklikleri görülmektedir. Bu deðiþikliklerin de hastalýk oluþmadan önce mi olduðu veya hastalýðýn ortaya çýkþýyla mý geliþtiði bilinememektedir.
Beyin biyokimyasý ile ilgili araþtýrmalarda beyinde haberci rolü üstlenen (nörotransmitter) maddelerden biri olan dopaminin aktivite artýþýnýn hastalýða yol açtýðý bilinmektedir.
Son yýllarda dopamin yanýnda serotonin ve norepinefrin gibi diðer habercilerinde þizofreni oluþumunda rol oynadýðý belirtilmektedir. Kullanýlan ilaçlar da bu sistemler üzerinden etki etmektedir. Her hastada ayný belirtilerin ortaya çýkmamasý,her ilacýn her hastaya yaramamasý hastalýðýn ortaya çýkýþýnda bu maddelerle ilgili kiþiden kiþiye deðiþen özelliklerin olduðunu düþündürmektedir. Hastalýðýn ortaya çýkýþ nedeni olarak bazý hastalarda dopamin sistemi daha etkin olurken bazýlarýnda sorun daha çok serotonin sisteminde olabilir.
Baðýþýklýk sisteminin bu hastalýða yol açtýðý öne sürülen teoriler arasýndadýr.
Gebelik sýrasýnda grip enfeksiyonu geçiren annelerin çocuklarýnda bu hastalýðýn ortaya çýktýðý ileri sürülmüþtür, ancak araþtýrmalar bunu desteklememektedir.

Çevresel bazý etkenler hastalýðýn ortaya çýkýþýnda rol oynamaktadýr. Kalp hastalarý nasýl çevresel stres yaratan durumlardan olumsuz etkileniyorsa veya stresli bir yaþam olayý nasýl hastalýðýn ortaya çýkmasýnda rol oynuyorsa þizofrenlerde
de ayný durum geçerlidir. Bu hastalarda tek baþýna ilaç tedavisi genelde yeterli olmaz, stres yaratan durumlarýn da ele alýnmasý gerekir. Bazý aile yapýlarýnýn þizofreniye yol açtýðý öne sürülmüþ ve þizofren aileler modeli geliþtirilmeye çalýþýlmýþtýr, ancak sonra yapýlan araþtýrmalar bu teoriyi desteklememiþtir.

Þizofrenlerde hormonlarda bazý deðiþiklikler olduðu ve bunun da hastalýða yol açtýðý belirtilmektedir.
Bazý yapýsal ve kimyasal bozukluklarýn þizofren hastalarýn algýlarýnda bozulmalara yol açtýðý ve hastalarýn algýlarýnda seçicilik olmamasý dolayýsýyla beynin çok fazla uyaranla karþýlaþtýðý öne sürülmektedir. Örneðin normal kiþilerde bulunduklarý ortamda ayný anda ortaya çýkan seslere karþý bir seçicilik vardýr, televizyonun sesini dinlerken dýþarýda baðýran satýcýnýn sesini algýlamayabilir, oysa þizofrenlerde bu seçiciliðin olmadýðý ayný anda var olan tüm seslerin algýlandýðý ve beynin
fazla uyaranla karþý karþýya kaldýðý belirtilmektedir. 
Stres-diyatez teorisine göre bünyesel olarak yatkýn olan kiþilerde stresli bir durumla karþýlaþýldýðýnda þizofreni ortaya çýkmaktadýr. Þizofreninin ortaya çýkýþýnda biyolojik, psikososyal ve çevresel etkenlerin birlikte rol oynadýðý, stres yaratan bir durumla karþýlaþýldýðýnda hastalýðýn ortaya çýktýðý ve stres yaratan durumun da bu etkenlerden biri ile ilgili olabileceði belirtilmektedir.Örneðin ortaya çýkarýcý etken  enfeksiyon gibi biyolojik bir neden veya bir yakýnýný kaybetme veya sorunlu bir ailede yaþama gibi psikolojik bir neden olabilir. Her enfeksiyon hastalýðý olan  veya her yakýnýný kaybeden þizofreni olmaz, bu
hastalýðýn ortaya çýkýþý için bünyesel yatkýnlýðýn da bulunmasý gerekir.