Saðlýklý Beslenme Istiyorsanýz Muhakak Okuyunuz
Saðlýklý beslenmek, yeterli ve dengeli beslenmek anlamýna gelmektedir.Vücudumuzun oluþmasýný saðlayan hücrelerin sistemli çalýþmasý için gýda bileþenlerinden yani karbonhidratlar, yaðlar, vitaminler, proteinler ve minerallerden kafi miktarlarda tüketmeliyiz. Vücudumuzun tüm besin maddelerine ihtiyacý vardýr. Tek taraflý beslenmek yani yanlýzca protein ya da karbonhidratla beslenmek doðru deðildir. Düzenli beslenerek mineraller, vitaminler ve lifler þeklinde mühim gýda maddelerinden de tüketmiþ de oluruz.
Beslenme Piramidi
|
Beslenme piramidi 5 ana besin grubunu içerir. Piramit en altta yer alan ve sýklýkla tüketilmesi gereken karbonhidratlarla baþlar ve daha az tüketilmesi gereken gýdalara doðru gider. Bu besin gruplarý karbonhidratlar, mineraller, proteinler, yað ve þekerdir.Beslenme piramidi gýdalarýn doðru seçimi için rehberiniz olmalýdýr.
|
Karbonhidratlar:Alt grupta yer alan ve sýklýkla tüketilmesi gereken gýdalardýr. Karbonhidratlar pirinç, bulgur, makarna gibi tahýllardýr.
|
Mineraller: Saðlýklý yaþam için gereklidir. Mineraller (kalsiyum, bakýr, iyot, demir, çinko vb.) sebze ve meyvelerde bulunur, hücre korunmasý ve saðlýklý diþ, kemik, cilt yapýsý için önemlidir. Mineraller ayrýca kalp ritmi, kan basýncý, vücuttaki sývý dengesi gibi daha birçok düzenleyici fonksiyonlarda rol oynar.
Proteinler: Vücudun en etkili kalori yakýcý bölümü olan kas dokusunu güçlendirmek açýsýndan çok önemlidir. Protein ette, süt ürünlerinde ve daha az olarak hububat ürünlerinde bulunmaktadýr.
Yað-þeker: Yað veþeker, çok az tüketilmesi gereken gýdalardýr fakat A, D, E ve K vitaminleri gibi vücudumuz için önemli vitaminleri taþýma görevi yaptýklarýndan dolayý saðlýðýmýz için yenilmesi de çok önemlidir. Sývý ve katý yaðlar, þeker ve tatlýlar bu grupta yer alýr.
Yemek yeme alýþkanlýðýmýz zihinsel ve bedensel faaliyetlerimizi etkileyen unsurlardan biridir. Saðlýksýz beslenme düþünme ve kavrama yeteneðinin azalmasýna ve hafýza kayýplarýna neden olur. Günde 8 saat uyuduðunuz halde kendinizi yorgun hissediyor, bedensel, zihinsel faaliyetlerinizde çabuk yoruluyor, hafýza ve düþüncenizde azalma görüyorsanýz mutlaka yemek yeme alýþkanlýðýnýzý gözden geçirin ve aþaðýdaki önerilerimize bir göz atýn.
Dengeli Beslenme Önerileri:
Doymuþ yað (tere yað, kuyruk yaðý) oraný yüksek besinleri daha az tüketin.Yeterli miktarda doymamýþ yað (ay çiçek, mýsýrözü, soya, fýndýk, zeytin yaðý) almaya dikkat edin. Yarým yaðlý süt, yaðsýz yoðurt tüketin.Yaðlý kýrmýzý et yerine yaðsýz et, kuru baklagiller (nohut, mercimek, fasulye gibi) balýk ve tavuk tercih edin. Süt ve süt ürünleri de (yoðurt, peynir vb.) tüketilmeli fakat bunlarýnda az yaðlý olmalarýna dikkat edilmeli.Yemeklerinizi haþlama, fýrýnda piþirme veya ýzgarada piþirme yöntemleriyle piþirirseniz yemeðe eklenecek yaðýda azaltmýþ olursunuz.
Aþýrý þekerli gýdalardan kaçýnmalý ve hatta çay, kahve gibi içecekler þekersiz içilmeli veya þeker miktarý azaltýlmalýdýr.
Gýdalardan aldýðýmýz günlük tuz miktarý 6 gr.ý (bir tatlý kaþýðý) geçmemelidir. Bu miktara yemeklerden, ekmekten, içeceklerden aldýðýmýz tuz miktarý dahildir. Tuz tüketimi ile yüksek tansiyon arasýnda iliþki bulunmaktadýr. Yüksek tansiyonu olanlar doktorlarýnýn tavsiyesine göre ya hiç tuz kullanmamalý yada miktarýný azaltmalýdýr.Güne kahvaltýnýzý yaparak baþlayýn. Gece boyu gýda alýmý olmadýðýndan beyninizin sabah kalkýnca enerjiye ihtiyacý vardýr. Daha sonra gýda alýmýnýzý kahvaltýdan baþlayarak gün içine yaymanýz daha etkin kalori yakmanýza neden olur.Öðünlerinizi önceden belirleyiniz.Mümkünse yediklerinizi 3 ana öðün, 3ara öðüne bölün az ve sýk beslenin.Bol su için, yiyecekleri iyice çiðneyin. Her yemek yediðinizde midenin 1/3’ünü boþ býrakýn. Tam olarak dolu mide saðlýðýmýzýn zaman içinde bozulmasýna ,erken yaþlanmaya neden olur.Midenizi katý gýdalarla doldurmayýn .Katý gýdalarla dolu mide içeriðinin gerekli öz suyu her tarafa dengeli ulaþtýrmasý güçleþir ve sindirim zorlaþýr. Düzenli yemek yiyenler daha dengeli ve saðlýklý beslenmekte ve ideal kilolarýný korumaktadýrlar.
Zihinsel faaliyetlerin gerektirdiði enerji kaynaklarýnýn en önemlilerinden biride meyvelerdir. Beynin oksijen dýþýndaki tek enerjisi glikozdur. Glikoz meyvelerde hazýr halde bulunur. Diðer gýdalarla alýnan þeker midede yakýlarak glikoza çevrilir. Bu nedenle meyveleri aç karnýna yemeliyiz.Meyveler yemeklerden 30 dakika önce veya 3 saat sonra alýnmalýdýr.Mide doluyken alýnan meyveler midede kalýp besin deðeri kaybolup orada mayalanacaðý için bütün sindirim sistemimizi yorar.
Vücudumuzda dakikada 10 milyon hücre ölür ve bir o kadarý da yenilenir. Ortalama 100 günde (beyin ve sinir hücreleri hariç) bütün vücudumuz yenilenir.Düzensiz kötü beslenme yenileme sistemini aksatýr. Cildiniz canlýlýðýný, tazeliðini kaybeder ve en önemlisi hastalýklara açýk olursunuz. Yorgunluk, çabuk yorulma, baþ aðrýsý olabilir. Düþünce ve hafýza sistemi bulanýklaþýr.Bu nedenlerden dolayý düzenli ve saðlýklý beslenmeye dikkat etmeli ve yemek için yaþamamalý sadece yaþamak için yemeli görüþünü benimsemeliyiz.